رئیس جمعیت اسلامی افغانستان نسبت به احتمال وقوع جنگ شیعه و سنی در کشورش هشدار داد.
مزاری شریف، 18 آوریل - سنگر، قاری احمد. وی در بیانیه ای که روز گذشته به مناسبت دو حمله انتحاری بر موسسات آموزشی شیعیان هزاره در کابل، پایتخت افغانستان منتشر شد، بر این موضوع تاکید کرد.
جنرال عطامحمد نور معروف به استاد عطا در بیانیه ای که از سوی دفتر مطبوعاتی جمعیت اسلامی منتشر شد، از این عمل “دشمنان مردم افغانستان در این ماه مبارک رمضان”، یعنی حملة انتیهاری بر مکاتب و آموزشگاه اهل تشیّع در غرب کابل، قسمت هزارنشین پایتخت افغانستان، که “کودکان و نوجوانان بسیاری را شهید و زخمی” به جای گذاشت، اظهار تأسف کرد.
وی ضمن اظهار همدردی و غمشریکی با قربانیان رویداد غمانگیز غرب کابل، این حمله را بشدت نکوهش کرده، گفت، که میخواهد بر همبستگی شیعه و سنی و تمام مذاهب و اقوام در افغانستان تأکید کند.
"افغانستان کشوری است که از گذشتههای دور کارنامه درخشانی در حوزه زندگی مسالمتآمیز مذاهب اسلامی داشته است. تکفیرهایی که به اختلافات فرقهای دامن میزنند و مسلمانکشی میکنند، در واقع دشمنان اسلامیت و انسانیتاند و عامل تفرقه و خشونت در جهان اسلام." - میگوید رهبر جمعیت اسلامی.
پیش از این نیز در مورد جنگ شیعه و سنی در افغانستان تفسیرها و ارزیابی هایی صورت گرفته بود. اما چرا استاد اعطا، سیاستمدار برجسته، حادثه دیروز را از این زاویه، یعنی اختلاف شیعه و سنی بررسی می کند؟
شیعه و سنی
استاد عطا به درستی بر اختلافات مذهبی و تشدید فعالیت های تکفیری در افغانستان تاکید می کند که بهترین نمونه آن داعش- خراسان* است. این گروه تروریستی روز گذشته ۱۹ آوریل حملاتی را به مدارس شیعیان و شلیک موشک به خاک ازبیکستان انجام داد که دو حادثه پر سر و صدا در دو روز گذشته بود.
داعش-خراسان همیشه نسبت به حضور هزاره ها در افغانستان که وطن اصلی آنهاست حساس بوده است. ریشه های تشکیلات به ایدئولوژی سلفی-تکفیری برمی گردد. هزاره ها مذهب شیعه دارند و این گروه تروریستی شیعیان را مسلمان واقعی نمی داند.
اکثر طالبان* با این دیدگاه موافقند، که اگرچه خود را حنفی می نامند، اما در واقع از ایدئولوژی دیوبندی و سلفی گری الهام میگیرند. آنها معتقدند شیعیان "رافضه" اهل منکر هستند. طالبان پس از به قدرت رسیدن مذهب جعفری تشیع را از جایگاه رسمی که در دولت های قبلی به رسمیت شناخته شده بود، محروم کردند.
تلاشهای زیادی برای ایجاد اختلافات شیعه و سنی در افغانستان صورت گرفته است، اما جنگ به این بهانه هرگز اتفاق نیفتاده است، زیرا در عمل مردم بومی افغانستان هرگز اختلاف مذهبی نداشتهاند و حمله به شیعیان از نظر اکثر صاحبنظران امری است محصول تقابل عربستان و ایران که از سوی داعش و طالبان اجرایی میشود.
یک داستان برای چندین سال
صبح روز 19 اپریل، دو حمله انتحاری در دشتی برچی، منطقهای در غرب کابل، یکی در مکتب و دیگری در مرکز آموزشی هزاره ها روی داد که بیش از 100 نفر را که اکثراً کودکان بودند، کشته و زخمی به جای گذاشتند.
این چهارمین کشتار بزرگ هزاره ها در افغانستان در سال جاری است. در 8 ثور سال گذشته، تروریست ها به یک مکتب دخترانه هزاره ها به نام سیدالشهدا در کابل حمله کردند که 63 دختر را کشتند و 150 نفر را زخمی کردند که همگی بین 10 تا 18 سال سن داشتند.
پس از تصرف افغانستان توسط طالبان، سه حمله انتحاری در مساجد شیعیان افغانستان انجام شد که در نتیجه آن تنها در مسجد سیدآباد شهر قندوز بیش از 50 نفر کشته شدند و در نتیجه دو تروریست ده ها نفر کشته شدند.
به گفته منابع هزاره، در دو دوره حکومت طالبان در افغانستان، حدود 100 رویداد کوچک و بزرگ مانند انفجار، حملات انتحاری و کشتارهای مختلف رخ داده است که تنها بر اساس تنفر مذهبی نسبت به هزاره ها اتفاق افتاده است.
با این حال، موضوع هزاره و نیز جنایات دیگر علیه غیر پشتون ها و حتی پشتون های افغانستان هیچ گاه واکنش کافی در سازمان های بین المللی حقوق بشر ایجاد نکرد.
اما دغدغه استاد عطا چیست؟
"رگ شجاعت"
تجربه خاورمیانه نشان داد که تشدید جنگ بستگی به این دارد که شیعه و سنی تا چه حد با یکدیگر جنگیدند و یکدیگررا کشتند. کشورهایی که این اختلاف ها را ایجاد می کنند و روی آن سرمایه گذاری زیادی می کنند رقیب ایران هستند. معلوم است که این کشورها کدامند. اول از همه عربستان سعودی و آمریکا. حضور شیعیان در هر گوشه دنیا را حضور ایران و هر شیعه را عامل ایرانی ارزیابی می کنند. به همین دلیل سرکوب شیعیان را سرکوب ایران می دانند.
یکی از دلایل گسترش ایدئولوژی وهابی-سلفی در جوامع سنی جهان اسلام از دهه 1970 به بعد، از جمله افغانستان، حتی کشورهای آسیای میانه، همین اختلاف های مذهبی است. غرب تندروهای جهان اسلام را علیه رژیم الحادی شوروی به وجود آورد و پس از انقلاب اسلامی ایران با کمک عربستان سعودی، سلفی ها را نیز وارد این جوامع کرد تا از گسترش نفوذ ایران جلوگیری کند.
در افغانستان بر اساس تخمین های مختلف، تقریباً 20 درصد جمعیت را شیعیان تشکیل می دهند که اکثراً هزاره هستند، اما شیعیان پشتون و تاجیک نیز وجود دارند. کشورهایی که در جنگهای گذشته در خاورمیانه و افغانستان شکست خوردهاند و احتمالاً در اوکراین شکست میخورند، از طریق اقدامات دهشتناک تروریستی علیه هزارهها، میخواهند "رگ غیرت" آنها را تحریک کرده و جنگ سنی و شیعه را در افغانستان آغاز کنند. این طرحی است برای حفظ وضعیت جنگی در این کشور و منطقه که 40 سال است ادامه دارد.
آنها در گذشته بارها و با تمام توان تلاش کرده اند تا جنگ شیعه و سنی را به راه بیندازند، اما ناکام مانده اند. الان به چه امیدی هستند؟ استاد اعطا، شخصیت و سیاستمدار برجسته، چه جزئیات و مستنداتی در این باره دارد؟ خیلی جالب است...
*این سازمان به دلیل فعالیت های تروریستی تحت تحریم های سازمان ملل است.
