چینی ها را سرزنش نکنید

چرا فقط چین می تواند پاکستان را نجات دهد و نه آمریکا؟

پرویز هودبهای، فیزیکدان و نویسنده اهل اسلام آباد.

منبع: داون، پاکستان

یک سوال امتحانی برای متقاضیان CSS (Central Superior Services-خدمات عالی مرکزی، یک نهاد، به اصطلاح، نخبه‌ساز پاکستان - سنگر): چه چیزی بالاتر از هیمالیا، عمیق‌تر از دریاها، قوی‌تر از فولاد و شیرین‌تر از عسل است؟ خوب، نامزد عزیز، هر تردیدی نشان می دهد که سطح میهن پرستی شما نیاز به بررسی در راولپندی یا آبپره دارد.

هر پاکستانی پرچم داری می داند که دوستی پاکستان و چین تنها راه حل است. بعد، چه چیزی CPEC (China-Pakistan Economic Corridor - کریدور اقتصادی چین-پاکستان) را به یک تغییر دهنده بازی تبدیل می کند؟ واضح است! صنایع جدید جوانه خواهند زد، صنایع موجود از بین خواهند رفت، صادرات سر به فلک می کشد، گوادر دبی بعدی خواهد بود، همه بدهی ها پرداخت خواهد شد، مشاغل فراوان خواهند بود و خورشید برای همیشه خواهد درخشید.

این رویاها در حالی که پاکستان به سوی نکول بدهی می تازد، از بین می رود. CPEC در سال ۲۰۱۳ راه اندازی شد و تا به امروز ۶۲ میلیارد دلار هزینه کرده است. اما اکنون پاکستان غرق در بدهی برای پرداخت وام های قدیمی تر به دنبال وام است. هر کسی که بدهد - و با هر شرایطی - باید صمیمانه در آغوش گرفته شود. "پیوند ناگسستنی" دوستی پاکستان و چین در معرض تهدید است.

طبق گزارش صندوق بین المللی پول، چین حدود ۳۰ میلیارد دلار از کل بدهی خارجی ۱۲۶ میلیارد دلاری پاکستان را در اختیار دارد. این سه برابر بدهی آن به صندوق بین المللی پول (7.8 میلیارد دلار) و بیشتر از مجموع استقراض آن از بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی است. پس چرا چین قدرتمند منتظر چراغ سبز صندوق بین المللی پول به رهبری ایالات متحده قبل از صدور نوعی کمک است؟ آیا حداقل نباید قرض پاکستان را تجدید ساختار کند؟ یا بهترش خط زند؟

بیایید، با چشمان حقیقت بنگریم: اینها امیدهای ساده لوحانه ای هستند. سرمایه داری چینی، مانند هر سرمایه داری دیگری، مبتنی بر سود است، نه بشردوستی. در "Marketing-101" یک تاجر تازه کار یاد می گیرد که به مردی در حال غرق شدن آب بفروشد. "Banking-101" به شما می گوید که چگونه بدهکاران ناامید را شناسایی کنید. "قانون-101" در مورد برخورد با متخلفان است.

شرکت های چینی، دولتی یا خصوصی، درست مانند سایر شرکت ها هستند. آنها که از طرف دولتشان دستور داده شده پاکستان را به عنوان یک متحد استراتژیک ببینند، متوجه می شوند که گوادر دسترسی به آب های گرم خلیج فارس را فراهم می کند - همان آب هایی که ظاهراً اتحاد جماهیر شوروی را برای حمله به افغانستان جذب کرده بود. اما آنها محتاط هستند. پاکستان بهترین مکان در جهان برای پارک سرمایه نیست.

بنابراین، تعداد کم شرکت های جدید وجود دارد، و حتی آنها با تکنولوژی پایین هستند. کارخانه ای در شهر هب آبجو عالی Hui Cheng تولید می کند. در جای دیگر: کارخانه مونتاژ تلفن همراه، جایی قطعات خودرو تولید می کنند و جایی کفش، بانک تامین مالی خرد و غیره. به علاوه زمین کشاورزی برای سبزیجات خریداری شد تا به بازار چین ارسال شود.

آه، اما در مورد چیزهای با فناوری پیشرفته مانند فناوری هسته ای چطور؟ کمک های هسته ای چه آشکار و چه پنهان چین به پاکستان به ۵۰ سال قبل باز می گردد. بدون این، بمب اتمی پاکستان و آزمایش های هسته ای ۱۹۹۸ وجود نداشت. با این حال، یک عنصر مهم پاکستانی در بمب وجود داشت.

سخن از چیزی در راکتورهای انرژی هسته ای نیست! این در مورد بمب‌ها تا دهه ۱۹۶۰ با فناوری پیشرفته بودند، اما نه بعد. با این حال راکتورها جانوران پیچیده ای هستند. تمام اجزای اصلی دو کارخانه Hualong HPR-1000 (به ارزش هر کدام 7 میلیارد دلار) که با نام Kanupp-2 و Kanupp-3 شناخته می شوند، در چین طراحی و تولید می شوند. حتی سوخت از چین می آید. نقش PAEC (کمیسیون انرژی اتمی پاکستان) صرفاً فرعی است. کار ساخت، نصب و راه اندازی کارخانه ها تحت نظارت چین قرار دارد.

مقایسه کنید با رابطه چین با سنگاپور که مانند پاکستان مستعمره سابق بریتانیا است. این جزیره از نظر جمعیت ۴۲ برابر و از نظر مساحت ۱۰۹۳ برابر کوچکتر است. اما سال گذشته سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سنگاپور ۹۲ میلیارد دلار در مقایسه با ۲ میلیارد دلار در پاکستان بود. اقتصاد آن غول های آمریکایی و چینی را برای توسعه و تولید نیمه هادی ها، ارتباطات، روباتیک، فناوری مالی، خدمات تجاری و حرفه ای و غیره جذب می کند.

این تفاوت های حیرت آور بزرگ نیاز به توضیح دارد.

اول، صلح در سنگاپور و خشونت در پاکستان وجود دارد. تروریسم، محصول جانبی تشویق رسمی گروه های "جهادی" در گذشته، بار دیگر کشور را فراگرفته است. علیرغم حضور یک گروه ویژه ۱۰-هزار نفری برای محافظت از کارگران چینی در پاکستان، آنها در ترس زندگی می کنند.

یک رشته قتل های مرتبط با توهین به مقدسات، از جمله علیه یک مدیر کارخانه سریلانکایی*، نگرانی آنها را تشدید کرد. این امر همراه با فاصله فرهنگی و مانع زبانی، ارتباط بین چینی ها و مردم محلی را به شدت محدود می کند.

* پریانتا کومارا دیوادانا، مدیر کارخانه سریلانکا، که در کارخانه‌ای در شهر سیالکوت در شرق پاکستان کار می‌کرد، در ۳ دسامبر ۲۰۲۱ در حادثه‌ای به اتهام توهین به مقدسات دینی مورد ضرب و شتم مردم قرار گرفت و به آتش کشیده شد.

ثانیاً، در سنگاپور قوانین از نظر روحی و روانی اجرا می شوند، در حالی که در پاکستان قوانین برای نقض وضع می شوند. در این محیط تجاری کم اعتماد، معاملات مخفی به اندازه معاملات مشروع رایج است. از آنجایی که عدم شفافیت معاملات CPEC با نیاز به امنیت ملی توجیه می شود، نمی توانیم میزان رشوه ها را بدانیم.

سوم، سنگاپور دارای نیروی کار سخت کوش، بسیار ماهر و سازگار است. این در مورد پاکستان صدق نمی‌کند. از این رو، پاکستانی‌ها در سطح طراحی و مهندسی از پروژه‌های بزرگ CPEC که در خاک پاکستان اجرا می‌شوند، حذف شدند. به همین دلیل، وعده های قبلی (در مورد تأمین مردم با شغل) نقشی بر آب شدند.

CPEC حول یک محل بسیار ناقص ساخته شد. ظاهراً، زیرساخت ها – جاده ها، پل ها و برق – به تنهایی باید رشد و اشتغال ایجاد کنند. اما این مثل آن است که فرض کنیم آب، خاک و کود اضافی محصولی غنی به همراه خواهد داشت. اما سهم تعیین کننده بذر - سرمایه انسانی است. و اینجاست که همه چیز اشتباه شد.

البته در پاکستان نیز همان افراد باهوش و با استعداد مانند جاهای دیگر وجود دارد. اما از آنجا که سیستم آموزشی خارج از کنترل است، تنها سرمایه انسانی با کیفیت پایینی را به صنعت ارائه می دهد. با توجه به اینکه تلقین بر دانش و مهارت چیره شد، در اقیانوسی از جوانان بیکار گیر کرده ایم.

اعزام ۳۰ هزار دانشجوی پاکستانی به چین برای تحصیلات عالی، سرمایه انسانی ایجاد نکرد. از دانش آموزان سابقی که با مدرک دیپلم به دستشان برگشتند، داستان های تکان دهنده ای می شنوم. اکثر دانش آموزان پاکستانی در چین ترجیح می دهند به جای مطالعه یا موفقیت، با سیستم بازی کنند و گوشه و کنارشان را کاهش دهند.

در مهندسی و علوم دقیق، تعداد کمی از آنها به درستی برای داخل شدن به دانشگاه های چین آماده شده‌اند، مگر به ضعیفترین دانشگاه ها. البته همیشه استثناهای محترمی وجود دارد.

همانطور که صحبت ها به سمت تله های بدهی و مقایسه با سریلانکا می چرخد، اضطراب و عصبانیت افزایش می‌یابد. اما آرامش لازم است تا حماقت سابق تکرار نشود. این توهمات مبنی بر اینکه آمریکا دوست واقعی پاکستان است - و تامین کننده همه نیازهای آن - در نهایت منجر به تخریب روابط با "متحدان ترین متحد" گذشته خود شد. این نباید اتفاق می افتاد.

چین احتمالاً در فروش کوتاه (short-selling) به ما مقصر است - اکثر معاملات IPP یک کلاهبرداری ارزیابی می‌شود. و همچنین مشوق های مالیاتی برای شرکت های چینی. واردات معاف از گمرک از چین بسیاری از تولیدکنندگان داخلی را به ورشکستگی کشانده است. اما این شیپورزنان ما بودند که زباله های CPEC را به عنوان طرح مارشال برای پاکستان به ما فروختند. اروپا از جنگ ویران شد، اما پاکستان به خاطر اقدامات خود به زانو در آمده است.