طالبان نمی توانند شکاف های داخلی خود را مهار کنند.
نویسنده: احمد سیدی، تحلیلگر امور افغانستان و منطقه (آلمان)، به ویژه برای "سنگر"، مخصوص برای "سنگر"
روز گذشته از طریق رسانهها شنیدم که فاروق اعظم، مشاور ارشد وزارت انرژی و آب طالبان، زبان به شکایت گشود و حتی عملکرد رهبری طالبان را غیر اسلامی خواند.
گرچه آقای فاروق اعظم کسی است که در هر رژیم آدم درباری بوده و به نحوی در دسترخوان قدرتمندان خود را شریک میداند.
او در زمان حکومت مجاهدین هم وزیر بود و در زمان آقای کرزی و اشرف غنی نیز بحیث مشاور ارشد ایفای وظیفه میکرد مانند اینکه حالا در قدرت شریک است.
به هر صورت در این نوشته، قصد دارم دیدگاه خود را در مورد بحرانهای فراگیر مخالفتها در داخل طالبان با شما در میان بگذارم.
به نظر من، مخالفتهای درونی در طالبان ناشی از چندین عامل است که به مسائل ایدئولوژیک، قومی، سیاسی و مدیریت قدرت مربوط میشود. این عوامل به شرح زیر هستند:
1 - اختلافات ایدئولوژیک: طالبان یک جنبش چندگانه است که اعضای آن ممکن است تفسیرهای متفاوتی از ایدئولوژی اسلامی و راهبردهای سیاسی داشته باشند. برخی اعضا ممکن است مواضع سختگیرانهتری نسبت به اجرای شریعت داشته باشند، در حالی که دیگران به رویکردهای نرمتر یا مصالحهگرایانهتر گرایش دارند.
2 - تنوع قومی: طالبان از اقوام مختلفی مانند پشتونها، تاجیکها و ازبکها تشکیل شده است. اگرچه پشتونها اکثریت را تشکیل میدهند، اختلافات قومی و تبعیضها میتواند منجر به نارضایتی و کشمکشهای درونی شود.
3 - مسائل قدرت و نفوذ: رقابت بر سر قدرت و تقسیم مناصب مهم در حکومت و ساختار طالبان، عامل دیگری در بروز اختلافات است. جناحهای مختلف برای کسب نفوذ بیشتر در دولت و اقتصاد با یکدیگر رقابت دارند.
4 - روابط خارجی: طالبان روابط پیچیدهای با کشورهای همسایه و قدرتهای منطقهای مانند پاکستان، ایران و چین دارد. برخی جناحها ممکن است از نفوذ یا حمایت برخی از این کشورها ناراضی باشند، در حالی که جناحهای دیگر به این حمایتها تکیه میکنند.
5 - نارضایتیهای داخلی و شکافهای رهبری: پس از مرگ ملا عمر، بنیانگذار طالبان، و کشته شدن ملا منصور، جانشین او، شکافهای رهبری بیشتری در این گروه شکل گرفت. این موضوع باعث شده است که جناحهای مختلف برای به دست آوردن رهبری و نفوذ با یکدیگر درگیر شوند.
این عوامل مجموعاً باعث میشوند که طالبان بهعنوان یک گروه متشکل از جناحها و دیدگاههای مختلف، با چالشهای درونی روبرو باشد. من باور ندارم که طالبان بتوانند این مخالفتهای درونی را مهار کنند و اتحاد و همبستگی خود را حفظ نمایند. به نظر میآید که به مرور زمان این شکافها افزایش یافته و بحران داخلی طالبان را به چالشهای جدیتری خواهد کشاند.
