قرقیزستان با انتظار حل و فصل اختلافات مرزی از موضع قدرت، تدارکات نظامی فعالی را در مرز با تاجیکستان انجام می دهد.
نویسنده: سنگر
تاجیکستان به عنوان یکی از جمهوری های شوروی سابق که هم مرز با ازبکستان، قرقیزستان، افغانستان و چین است، مدت هاست که مسائل مرزی خود را با چین و افغانستان حل کرده است، تقریباً همه اختلافات با ازبکستان حل شده است. با این حال، اختلافات مرزی با همسایه شمالی - قرقیزستان ادامه دارد که هر روز پیچیده تر می شود.
طول مرز تاجیکستان و قرقیزستان بر اساس آخرین نقشه دوره شوروی ۹۷۱ کیلومتر است. بیش از ۶۰ بخش در امتداد مرز دو کشور وجود دارد که از مناطق مورد مناقشه محسوب می شوند. درگیری ها دائماً در این مناطق رخ می داد. آنها به ویژه در ده سال گذشته حاد شده اند. گاهی این درگیری ها منجر به تلفات انسانی می شود. و هر بار امکان حل مناقشه از طریق دیپلماسی وجود داشت.
بررسیهای انجامشده توسط سایت تاجیکستانی "نقطه نظر" نشان میدهد که در ۲۷ حادثه مهم که طی ۱۰ سال گذشته قبل از حوادث ۲۸ تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۱ رخ داده است، طرف قرقیزستان در ۲۱ مورد درگیری ایجاد کرده است. لازم به تاکید است که این تحقیق نه بر اساس داده های مقامات، بلکه بر اساس مطالب نشریات الکترونیکی برجسته قرقیزستان و تاجیکستان مانند آسیا پلاس، رادیو آزادی، Kloop.kg، مرکز مطبوعاتی ولایت سغد انجام شده است.
در ۲۸ آوریل ۲۰۲۱، در نتیجه درگیری که توسط طرف قرقیزستانی در نزدیکی تأسیسات آبی "سراب" (گالاونایی) برانگیخته شد، اوضاع به قدری تشدید شد که درگیری بین نمایندگان دو جامعه دو روز بعد به یک درگیری نظامی بزرگ بین دو کشور در چندین بخش از مرز تبدیل شد. تنها با اراده رؤسای جمهور دو کشور امکان خصومت ها توقف یافتند.
در حوادث ۲۸-۳۰ آوریل، طرف قرقیزستان بیشترین آسیب را دید. و این کشور همانطور که می توان با اقدامات برای تمرکز نیروهای نظامی بزرگ در مرز قضاوت کرد، برای انتقام آماده می شود. یک سال پیش، پس از وقایع خونین در مرز دو کشور، رسانههای گروهی قرقیزستان، دانشمندان، شخصیتهای معروف، سیاستمداران، با استفاده از همه امکانات ممکن، جنگ اطلاعاتی واقعی را علیه تاجیکستان به راه انداختند و آن را "کشور متجاوز" نامیدند. در سطوح منطقه ای و بین المللی، اگرچه تنها اطلاعاتی در مورد محل استقرار نیروهای مرزی قرقیزستان در مرز امروز خلاف آن را ثابت می کند، زیرا این ارتش قرقیزستان بود که به طور یکجانبه، در دوره ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۱، کنترل بسیاری از مناطقی را که در زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به تاجیکستان تعلق داشت، به دست گرفت. اقدامات آنها را در واقع نمی توان غیر از "تجاوز" و نتیجه را "اشغال" نامید. خبرگزاری های قرقیزستان در آن زمان عمداً اطلاعات نادرست را در مورد این حوادث منتشر می کردند، آنها را به عنوان حقیقت به اشتراک می گذاشتند، اخبار و عکس و ویدییوهای جعلی بی وقفه در اینترنت دست به دست می شدند و افکار عمومی را در منطقه آسیای مرکزی و جهان گمراه می کردند.
دولت قرقیزستان پس از وقایع آوریل سال گذشته مسیری را به سمت نظامی کردن مرزها در پیش گرفت. فرماندار منطقه بادکند هم مرز با تاجیکستان تغییر کرد. به جای اوموربک سووانالیف غیرنظامی، عبدیکریم علیبایف، متخصص نظامی، که معاون رئیس خدمات دولتی مرزبانی بود، به عنوان نماینده مجاز دولت در منطقه منصوب شد. رؤسای مناطق بادکند و لیلک هم مرز با تاجیکستان جایگزین شدند. دولت شروع به تخصیص بودجه بیشتر برای نیازهای نظامی کرد. نیروهای مرزی شروع به تجهیز بیش از حد نیروها با وسایل نقلیه زرهی جدید، سلاح ها از جمله هواپیماهای بدون سرنشین، درون ها و تفنگ های تک تیرانداز کردند.
این واقعیت که قرقیزستان نیروهای مسلح خود را تقویت خواهد کرد و تعداد آنها را در امتداد مرز با تاجیکستان افزایش خواهد داد، توسط رئیس جمهور قرقیزستان، صدیر ژاپاروف، آشکارا صحبت شد. بنابراین، در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱، ژاپاروف شخصا در مراسم انتقال ۴۰ ماشین شاسی بلند زرهی به خدمات مرزبانی کمیته دولتی امنیت ملی قرقیزستان شرکت کرد. در پایان دسامبر ۲۰۲۱، قرقیزستان هواپیماهای بدون سرنشین Bayraktar TB-2 ترکیه را برای خدمات مرزبانی خرید. قمچی بک تاشیف، رئیس کمیته دولتی امنیت ملی تایید کرد که قرقیزستان قصد دارد پهپادهای Orlan-10E را از روسیه خریداری کند.
در پایان مارس 2022، قرقیزستان مانورهای نظامی را در ایسق کول به نام "کالکان-۲۰۲۲" برگزار کرد و بدین وسیله توانایی های رزمی پهپاد ضربتی Bayraktar TB-2 و تجهیزات نظامی جدید را به نمایش گذاشت.
نیروهای کمکی اضافی در مرز با تاجیکستان مستقر شده و واحدهای نظامی جدید در حال ایجاد هستند. مردم محلی مسلح هستند. گذرگاه مرزی با تاجیکستان کاملا بسته است. ساکنان اکثر شهرک های منطقه مرزی اسکان داده شده اند. ساختمان ها و تأسیساتی، که در جریان درگیری های قبلی ویران شده اند هنوز تعمیر نشده اند. شاید به این دلیل که جمهوری قرقیزستان خود را برای جنگ آماده می کند و بازسازی آنها را غیر مصلحت می داند، زیرا می داند که دوباره می توان آنها را نابود کرد. طرف قرقیزستان در تلاش است تا درگیری جدیدی را برای شروع نزاع ها برانگیزد. در دوره ژانویه تا آوریل ۲۰۲۲، چندین تلاش برای تحریک ارتش تاجیکستان به منظور شعلهور کردن جنگ انجام شد. مرزبانان تاجیک با درک پیچیدگی شرایط و مسئولیت زندگی مردمی که در مرز زندگی می کنند، سعی می کنند از درگیری اجتناب ورزند.
در شرایط آماده سازی فعال برای جنگی که قرقیزستان به راه میخواهد اندازد، طرف تاجیک تا کنون مطلقاً هیچ کاری برای نشان دادن توانایی های نظامی خود انجام نداده است. آنها می توانند یک عامل بازدارنده برای طرف قرقیزستان باشند.
در همین حال، در مرز با قرقیزستان، حوادثی به دلیل تقصیر ارتش قرقیزستان ادامه دارد که طی آن سربازان و غیرنظامیان تاجیک جان خود را از دست می دهند. پس از هر درگیری، ارتش، نمایندگان مقامات اجرایی دو کشور ملاقات می کنند، توافق نامه ها، پروتکل ها را امضا می کنند، اما پس از مدتی دوباره با نقض توافقات، طرف قرقیزستان آتش درگیری نظامی جدیدی را به راه می اندازد.
هدف از تحریکات روشن است - انجام این کار به منظور وادار کردن ارتش تاجیکستان به واکنش شدید به این اقدامات، همانطور که در ۳۰ آوریل ۲۰۲۱ بود، تا خود را برای شروع جنگ از نظر سازمان پیمان امنیت جمعی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، کشورهای مستقل مشترک المنافع، که شامل هر دو کشور هستند، در برابر جامعه بین المللی برای جلوگیری از انزوای بین المللی در صورت حمله به تاجیکستان توجیه کنند..
