خودمختاری اعلام نشده بدخشان یک چیز را روشن می کند: طالبان نیز در تفرقهاندازی میان تاجیکان از پی کرزی و غنی میروند.
نویسنده: رستم روشنگر، تحلیلگر مخصوص برای “سنگر”
وقتی جنگ بر سر گرفتن قدرت سیاسی بین تاجیک و پشتون در بین باشد، سه منطقه تاجیکنشین اهمیت استراتیژیک پیدا میکند: پروان-کاپیسا، پنجشیر و بدخشان. بیجهت نیست که میبینیم که حلقات مرموز در دو سال اخیر بحثهای اختلافی میان پنجشیر و بدخشان را چاق میکنند. متاسفانه تعدادی ناخواسته در این بحثها اشتراک میکنند و به آسیاب دشمن آب میریزند.
اگر تاجیکها را یک لشکر در نظر بگیریم که برای گرفتن قدرت در کابل صفآرایی کردهاند، پروان-کاپیسا سر لشکر است و بدخشان آخرش و پنجشیر کمرش یا وسطش. بدخشان بدلیل متصل بودن با تاجیکستان اهمیت زیادی دارد. حالا دشمن قصد دارد که تاجیک را از عقب جبهه ضربه بزند. بدخشان عقب جبهه تاجیکان است.
اما دشمن چگونه میخواهد که از عقب جبهه ضربه وارد کند؟ به نظر من این کار را دشمن از طریق امتیازدهی به تاجیکان بدخشان و تقویت حس جداییطلبی و استقلالطلبی و خودمختاری و محلهگرایی تاجیکان بدخشان انجام میدهد. حتا اگر برای بدخشان خودمختاری کامل داده شود، تهدیدی به حاکمیت پشتونی در کابل تلقی نمیشود.
البته تا حدودی در این جهت گامهایی برداشته شده است. اینکه فصیحالدین بدخشی را ریس ستادارتش در نظر گرفته اند و اینکه مثلا گفته میشود اکثریت مقامهای محلی بدخشان از خود بدخشان است، همه در راستای نوعی اعطای خودمختاری به بدخشان است. هدف این است تا تاجیک بدخشی احساس کند که حاکم منطقه خود است و نیازی به جنگ و مقاومت نیست.
هدف در واقع قطع عقبه حمایتی لشکر تاجیکان است که از بدخشان تا کابل از نظر جغرافیای با هم وصل اند و اگر متحدانه علیه سلطه پشتونی پیکار کنند، حاکمیت پشتونی نمیتواند در کابل دوام بیاورد.
من فکر میکنم که عدهای حتا از تاجیکان چیزفهم نظیر جناب پدرام در حال وسوسه شدن برای پذیرفتن این تحفه توطیهآمیز پشتونها هستند. چندی پیش آقای پدرام مرگ یک فرمانده تاجیک بدخشی تالبان را شهادت خواند و در پاسخ به انتقادها حرفش این بود که حضور تاجیکان بدخشی در ساختار حاکمیت محلی بدخشان یک فرصت قابل استفاده است.
اینجا ما باز هم با نوعی توطئه مواجهیم که امیدوارم تاجیکان بدخشی ما آن را درک کنند و در دام آن نیفتند. این توطئه در واقع قطعه قطعه کردن تاجیکان است و شبیه کارهایی است که کرزی و غنی در بیست سال جمهوریت آن را علیه تاجیکان انجام دادند.
تاجیکان بدخشان بدانند که اگر پشتونها با دادن به اصطلاح نوعی خودمختاری اعلام ناشده شما را از پیکره تاجیکان جدا کنند و در جنگ و مقاومت شما را بیانگیزه بسازند، بعد از سرکوب تاجیکان دیگر مناطق، به سرکوب شما هم خواهند پرداخت و آنگاه به تنهایی قادر به دفاع از خود نخواهید بود. تاجیکان پنجشیر و پروان و کاپیسا هم متوجه این توطئه خطرناک باشند.