در مورد فراگیر بودن نمایندگی سیاسی در افغانستان.
نویسنده: آندری سرنکو، رئیس مرکز مطالعات سیاست افغانستان (روسیه)
وضعیت سیاسی در افغانستان به بن بست رسیده است.
رژیم طالبان که در نتیجه توافق سیاسی بین ایالات متحده، پاکستان و طالبان که در سال ۲۰۲۰ منعقد شد، ایجاد شد، هنوز نمیخواهد تغییر کند، بهویژه با شامل کردن نمایندگان دیگر گروههای قومی سیاسی در افغانستان (به توصیه مسکو، پکن، تهران و سایر کشورهای منطقه).
گروه های سیاسی خارجی (مهاجر) افغانستان هنوز حداقل ظاهری یک ائتلاف ملی ایجاد نکرده اند که بتواند منافع مردم افغانستان/اقوام افغانستان را در خارج از کشور نمایندگی کند.
جنبش مخالفان/مقاومت مسلح افغانستان نه از نظر نظامی توسعه یافته است و نه از نظر سیاسی و حضور آن در داخل کشور بسیار محدود است.
کشورهای منطقه، از جمله روسیه، در تلاش هستند تا راهی برای خروج از بن بست افغانستان که بر اساس توافق ۲۰۲۰ آمریکا، پاکستان و طالبان ایجاد شده است، بیابند. تا کنون این تلاش چندان موفق نبوده است.
تلاش برای معاشقه با طالبان نتایج قابل توجهی به همراه ندارد. طالبان این تلاشها را نشانههایی از ضعف میدانند و حتی سختتر از شنیدن توصیههای مسکو، پکن، تهران و دیگر پایتختهای منطقهای که کمتر تاثیرگذار هستند، سر باز میزنند.
در واقع، طالبان به تاکتیک های دیکته ای با روسیه و جامعه منطقه ای پایبند بوده و قواعد بازی خود را بر آنها تحمیل می کند.
با توجه به ماهیت خاستگاه رژیم طالبان (هنوز در مورد همان قرارداد ۲۰۲۰ که امریکا الهامبخش آن است، صحبت می کنم) و همچنین تماس های مالی و شخصی نزدیک شخصیت های کلیدی طالبان با آمریکایی ها، می توان اینطور فرض کرد که در طول زمان رژیم طالبان به طور فزاینده ای توسط ایالات متحده برای نفوذ در کشورهای منطقه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
تلاش های کشورهای منطقه برای "انطباق" با طالبان امروز از نقطه نظر استراتژیک یک موقعیت باخت است، زیرا طالبان حداقل دارای یک ذهنیت سیاسی ترکیبی است، از جمله وابستگی آن به منافع فرامنطقه ای.
عدم نمایندگی رژیم طالبان در نمایندگی از منافع افغانستان (بار دیگر این رژیم محصول یک معامله سیاسی خارجی است) آسیب پذیرترین نقطه آن است. طالبان دقیقاً به این دلیل که مشروعیت داخلی ندارند به دنبال مشروعیت خارجی و به رسمیت شناختن خارجی هستند.
به نظر می رسد به نفع روسیه و کشورهای منطقه نیست که برای تقویت مشروعیت یک رژیم مصنوعی ایجاد شده در نتیجه معامله بین نهادهای سیاسی مخالف منافع روسیه و کشورهای منطقه تلاش کنند.
واقعیت سیاسی را نه تنها باید شناخت، بلکه باید ایجاد کرد.
به کشورهای منطقه توصیه می شود که مشروعیت رژیم تصنعی کابل را که جدای از آنها توسط بازیگران خارجی متخاصم ایجاد شده است تقویت نکنند، بلکه با درک واقعیت آن، در ایجاد تعادل بین مدل حکومتداری تحمیلی خارجی در افغانستان شرکت کنند.
اول از همه، ما در مورد کمک به ایجاد یک نهاد سیاسی جدید صحبت می کنیم که منافع افغانستان و جامعه افغانستان را خارج از محدوده الگوی طالبان نمایندگی می کند. رژیم طالبان تمام تلاش ها برای ایجاد یک نهاد سیاسی بدیل را در داخل کشور نابود می کند. این بدان معناست که فعلاً باید در خارج از افغانستان با این پروژه کار کرد.
و در اینجا پتانسیل جوامع افغانی در خارج از کشور، به ویژه در کشورهای منطقه، ممکن است امیدوار کننده باشد.
به عنوان مثال، کنگرۀ جوامع مردم افغانستان را بنامیم که به خوبی می تواند ایجاد شود و از حمایت سیاسی جامعه منطقه ای - به عنوان یک نهاد جایگزین که منافع مردم افغانستان را نمایندگی می کند - بهرهور باشد. مشروعیت خارجی چنین انجمنی کمتر از مشروعیت طالبان نخواهد بود - علاوه بر این، برخلاف رژیم طالبان، چنین کنگره جوامع از حمایت سیاسی کشورهای منطقه برخوردار خواهد بود.
ایجاد یک نهاد جدید و بدیل در روند سیاسی افغانستان مدتهاست که به تعویق افتاده است. گروه های سیاسی افغان در داخل و خارج از افغانستان به تنهایی قادر به تشکیل چنین نهادی نبودند و در نتیجه این توهم را تقویت کردند که جایگزینی برای رژیم طالبان وجود ندارد.
چنین فقدان جایگزینی منافع روسیه و کشورهای منطقه را تامین نمی کند. ترویج ایجاد یک موضوع جدید در روند سیاسی افغانستان به معنای در نظر گرفتن واقعیتی است که در افغانستان ایجاد شده و تغییر آن بدون انتظار بازیگران فرامنطقه ای برای تحمیل مدل خود از تغییرات آینده خواهد بود.
این که دقیقاً چه کسی، چه نام هایی را می توان در کنگره مشروط جوامع خلق های افغانستان نمایندگی کرد، یک سؤال مهم است، اما سؤال دوم. آغاز روند خروج از بن بست کنونی افغانستان که هم افغانستانی ها و هم کشورهای منطقه گروگان آن شده اند، مهم است.
