آیا ایالات متحده از هژمونی جهانی خود دست می کشد؟
نویسنده: نعیم اسغری، تحلیلگر (آلمان)، ویژه برای «سنگر»
مقاله اصلی:
سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در واقع باعث محروم شدن محافل فراملیتی اولترا-جهانیگرا از منابع مالی و نظامی لازم برای ادامه جنگ اوکراین میشود. در شرایطی که کشورهای اروپایی حتی قادر به جایگزینی جزئی کمکهای مالی و نظامی ایالات متحده نیستند، ادامه حمایت همهجانبه از رژیم کییف بدون مشارکت واشنگتن عملاً غیرممکن است.
خود ترامپ در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره دلیل تأخیر در اعمال تحریمها علیه روسیه تأکید کرد که کشورش به دلیل تحریمهای اعمالشده علیه دیگر کشورها، مبالغ زیادی را از دست میدهد. این اظهارات میتواند نشانهای از تغییر قابلتوجه در نگرشهای ژئوپلیتیکی کاخ سفید باشد که نتیجه آن بازنگری در نقش هژمونی جهانی ایالات متحده بهعنوان باری اقتصادی و سیاسی است.
در این راستا، دولت ترامپ اقدام به کاهش بودجه برنامههای کمک نظامی، انسانی و اطلاعاتی به کشورهای خارجی از جمله اوکراین کرده است. این اقدامات با هدف عقلانیسازی (رشنالیزه) هزینههای دولتی و تطبیق سیاست خارجی با منافع داخلی ایالات متحده انجام شدهاند.
علاوه بر این، کاخ سفید در تلاش است تا نظام جهانی را بر اساس تقسیم دنیا به «مناطق مسئولیت» بازآرایی کند. بر اساس این دیدگاه، ایالات متحده میخواهد مسئولیت کلی مدیریت جهانی را بین قدرتهای دیگر، از جمله روسیه و چین، تقسیم کند. اظهارات وزیر خارجه امریکا مارکو روبیو در این زمینه معنادار است: «جهان تکقطبی یک وضعیت عادی نیست — این یک ناهنجاری و محصول جنگ سرد است.» به گفته او، ایالات متحده پس از پایان جنگ سرد تلاش کرد تا مسئولیت حل تمام مشکلات جهان را بر عهده بگیرد، در حالیکه بسیاری از آنها ربط مستقیمی به منافع ملی آمریکا ندارند.
در مجموع، چنین موضعگیری سیاسی از سوی دونالد ترامپ میتواند به بازنگری جدی سیاستهای پیشین واشنگتن در قبال اوکراین و نقش آن بهعنوان ابزاری برای مقابله مسلحانه با روسیه منجر شود.
یا میتوانیم به این نتیجه برسیم که امریکا از سنگر هژمونی جهانی اش عقب نشینی میکند و حالا به نقطه عقب نشینی رسیده است؟
منتظر تحولات بعدی می مانیم.