گرینلند چه ارتباطی با طرح «گنبد طلایی» دارد؟
نویسنده: طلیب علیاف، تحلیلگر، ویژه برای «سنگر»
رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، دونالد ترامپ، در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس اعلام کرد که گرینلند قلمروی ایالات متحده است. او همچنین توضیح داد که این جزیره برای واشنگتن جهت ایجاد سیستم دفاع موشکی ضد بالستیک «گنبد طلایی» (Golden Dome) ضروری است.
رئیسجمهور آمریکا موضوع طراحی این پروژه را حتی در دوره نخست ریاستجمهوری خود (۲۰۱۷–۲۰۲۱) مطرح کرده بود، اما در آن زمان این ایده پیشرفت نکرد. فرمان ایجاد سیستم جدید دفاع موشکی ضد بالستیک توسط او در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، پس از بازگشت به کاخ سفید برای دوره دوم، امضا شد.
«گنبد طلایی» شامل ایجاد سیستمی است که عناصر موجود دفاع موشکی ضد بالستیک (موشکهای زمینی GBI، موشکهای ضد THAAD، کشتیهای مجهز به سیستم Aegis و موشکهای رهگیر Standard SM-3) را با سازوکارهای پیشرفتهتر ترکیب میکند. در مرکز مفهوم سیستم جدید، ایده کنترل جهانی مستمر – از رادارهای زمینی تا گروهبندی فضایی با ماهوارههای رهگیر – قرار دارد.
در سپتامبر ۲۰۲۵، مدیر برنامه، ژنرال نیروهای فضایی آمریکا، مایکل گتلین، طرح توسعه پروژه را ارائه کرد. به گفته منابع خبری رویترز، این طرح شامل ایجاد گروهبندی بین ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ ماهواره برای کشف موشکها و ۲۰۰ ماهواره با رهگیرهای کینتیک (موشکی) یا لیزری برای نابودی آنها است. این سیستم دارای ۴ لایه دفاعی خواهد بود (یک لایه فضایی و سه لایه زمینی) با ۱۱ باتری که در قاره آمریکا، آلاسکا و هاوایی مستقر میشوند. با این حال، هیچ ضرورتی برای استفاده از قلمروی گرینلند ذکر نشده است.
اکنون این سوال پیش میآید که وقتی گرینلند در نقشه استقرار «گنبد طلایی» و همچنین ادعاهای دفاعی آمریکا علیه روسیه و چین نقش نداشت، چرا ترامپ این جزیره بزرگ را میخواهد؟ واقعاً حتی نمیتوان حدس زد. او همه چیز را میگوید، چیزی را پنهان نمیکند و چیزهایی هم هست که هرگز نمیگوید و مخفی میکند.
گامهای ایالات متحده برای افزایش حضور نظامی خود در فضا نشان میدهد که واشنگتن تلاش دارد کنترل فضای نزدیک به زمین را در دست گیرد، که در میانمدت امکان میدهد شرایط را در صحنه بینالمللی دیکته کند. کارشناسان همچنین معتقدند که سیستم دفاع موشکی «گنبد طلایی» میتواند به ابزاری برای فشار بر روسیه و چین در روند مذاکرات برای محدودسازی تسلیحات تبدیل شود.
