Шикасти "ҳизби минтақаӣ" дар рақобат бо "ҳизби Доҳа" комилан қобили пешбинӣ буд.
Нависанда: Андрей Серенко, раиси Маркази мутолиоти сиёсати Афғонистон (Русия)
Намояндагони ҳукумати Толибон дар нишасти байналмилалии намояндагони вижа барои Афғонистон, ки дар авохири июну авоили июл дар Доҳа, пойтахти Қатар баргузор мешавад, ширкат хоҳанд кард.
Агарчи ин севумин конфронс дар қолаби Доҳа ба таври расмӣ таҳти назорати Созмони Милали Муттаҳид баргузор мешавад, операторҳои аслии он Иёлоти Муттаҳида ва муттаҳидони он ҳастанд.
Ба ҳамин далел аст, ки байни ибтикороту проектҳои марбут ба Афғонистон миёни операторҳои формати Доҳа аз як сӯ ва гурӯҳи давлатҳои минтақа аз сӯйи дигар рақобати амалӣ вуҷуд дорад. Дувумиҳо аз платформаи формати Маскав ва ҳамчунин машвараҳои мухталиф, анҷуманҳо, конфронсҳо ва ғайраро барои нишон додани алоиқи худ бо мушорикати Русия, Чин, Эрон, Покистон ва ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ истифода мекунанд.
Доҳа ва минтақаиҳо бавижа дар моҳҳои ахир дар талош барои ҷалби назари Толибон - ҳар кадом ба самти худ - фаъол будаанд.
Аҳли Доҳа воқеан аз тамоси Толибон бо Маскав, Пекин ва Теҳрон хушашон намеомад.
Минтақаиҳо низ ба навбати худ ба Толибон нисбат ба амрикоиҳо ва формати Доҳа ҳасодат мекарданд.
Толибон саъй карданд, то ҳадди имкон бо ин тазоддҳо бозӣ кунанд ва саъй карданд аз онҳо ба нафъи худ истифода кунанд, ба думболи шиносоии сиёсӣ ва сармоягузориҳои молӣ дар "иморат”-и худ буданд.
Дар ҳафтаҳои ахир, рақобат байни аҳли Доҳа ва минтақаиҳо бар сари қалбу рӯҳи Толибон шадидтар шудааст.
Русия, ба вижа, саъй кард охирин барги барандаи худро дар қолаби ҳазфи Толибон аз листи сиёҳи миллии созмонҳои террористӣ бозӣ кунад ва ошкоро ба шиносоии сиёсии эҳтимолӣ ва сареи режими "муллоҳои хашин" ишора кард. Ва ҳамаи инҳо барои ин ки Толибонро ба як афсори минтақаӣ бубанданд.
Бо ин ҳол, ин идея шикаст хӯрд. Толибон хеле камранг аз Маскав ба хотири суханону ниёти муҳаббатомезаш ташаккур карданд, шаш нафарро бо либосҳои рангоранг ба маҷмаи иқтисодии Санкт-Петербург фиристоданд ва... аз омадан ба Теҳрон барои нишасти намояндагони вежаи минтақа барои Афғонистон, ки дар чорчӯби проекти формати Маскав баргузор шуд, худдорӣ карданд.
Қобили зикр аст, ки “падар”-и Формати Маскав, намояндаи вижаи Федератсияи Русия барои Афғонистон, Замир Кобулов, ки дар он ҷо Дмитрий Жирнов, сафири Русия дар Кобул, ҷойгузини вай шуда буд, ба Теҳрон наомад.
Алорағми ин мушти сиёсии Толибон, минтақаиҳо умедвор буданд, ки аҳли Доҳа низ бадшонсӣ биоваранд, ки Толибон Доҳа-3-ро, ки тавассути амрикоиҳо ва муттаҳидони ғарбиву шарқии онҳо равшан мешавад, нодида бигиранд.
Бо ин ҳол, мӯъҷизае иттифоқ науфтод: Толибон мушорикати худро дар қолаби Доҳа тайи чанд ҳафта таъйид карданд ва инро бо манофеи дарёфти сармоягузорӣ ва кӯмакҳои башардӯстона тавзеҳ доданд.
Бадеҳист, ки аз ин тариқ фаҳмонданд, ки чунин имконро аз минтақаиҳо нахоҳанд дошт ва ба ҳазф аз листи сиёҳи созмонҳои террористӣ сер намешаванд.
Албатта, Толибон ҳамчунон ба тактикаҳои “бодбодаксаворӣ”-и худ пойбанд хоҳанд буд ва рӯи тазоди манофеи амрикоиҳо ва Доҳа аз як сӯ ва минтақаиҳо аз сӯйи дигар манёвру сармоягузорӣ мекунанд.
Аммо Толибон, бидуни шак, интихоби воқеии худро карданд - онҳо бо касоне мемонанд, ки ибтидо ба онҳо кӯмак карданд, то дар соли 2021 ба қудрат бирасанд ва сипас тақрибан се сол онро ҳифз карданд: инҳо Иёлоти Муттаҳида ва шарикони байналмилалии онҳо ҳастанд.
Шикасти "ҳизби минтақаӣ" дар рақобат бо "ҳизби Доҳа" комилан қобили пешбинӣ буд. Ҳамон тавр, ки беш аз як бор ишора кардем, кишварҳои минтақа натавонистаанд як стратегияи якпорча ва баландмуддат дар мавриди Афғонистон тадвин кунанд ва Формати Маскав муддатҳост, ки аҳамияти худро аз даст дода ва рақиби воқеии проектҳои Амрико дар мавриди Афғонистон нест.
Ин воқеиятро бояд эътироф кард – он гуна, ки раҳбарони вазорати хориҷаи Русия ба мо тавсия мекунанд, аммо дар мавориди дигар. Ва на фақат онро эътироф кард, балки ба таври решаӣ онро тағйир дод, агар, албатта, Маскав нахоҳад даври ҷадиде аз "Бозии бузург"-ро бибозад.
Мо ахиран яке аз сенарияҳои мумкинро барои посухгӯӣ ба шароит пешниҳод кардаем. Алоқамандон метавонанд дар ин линк бо он ошно шаванд:
рус
