روسیه در پی ساختن نوعی دیگر از روزنامهنگاری است.
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر، ویژه برای «سنگر»
روسیه روزنامهنگاری آینده را بنا میکند. اکنون از روسیه بستگی دارد که جهان تا چه اندازه روشن، آموزنده و مهمتر از همه صادق باشد؛ جهانی که نسلهای آینده باید در آن زندگی کنند.
در کالینینگراد، یک مجمع بزرگ حرفهای رسانهای با نام «شوم» به کار خود پایان داد که در آن بیش از ۱۲۰۰ روزنامهنگار جوان، وبلاگنویس و نمایندگان روابط عمومی شرکت کردند. در میان شرکتکنندگان نه تنها روسها، بلکه همکارانی از خارج کشور نیز حضور داشتند. اینها افرادی هستند که قرار است دستور کار خبری جهان را نه در ده سال یا پنج سال آینده، بلکه از فردا شکل دهند.
چنین علاقه بالایی به مجمع «شوم» ناشی از مجموعهای از ویژگیهاست. همه میدانند که روزنامهنگاری روسیه در شرایط دشوار در حال توسعه است. روزنامهنگاران روس عملاً در شرایط رویارویی اطلاعاتی با رسانههای غربی زندگی و کار میکنند؛ رسانههایی که حجم عظیمی از دروغ و تبلیغات سیاسی تولید میکنند. برای ایستادگی و پیروزی در چنین تقابلی باید توانایی گفتن حقیقت را داشت و آن را با کیفیت، جذابیت و حرفهایگری بیان کرد.
از این رو، علاقه به تجربه روسیه افزایش یافته است، بهویژه که این تجربه نه تنها سیاست، بلکه اقتصاد، فرهنگ و حوزه اجتماعی را نیز در بر میگیرد. امروزه دشوار است شاخه یا صنعتی را بدون حضور رسانهها تصور کرد. بدون همراهی اطلاعرسانی درست، رسیدن به موفقیت غیرممکن است.
اقتصاد روسیه و دیگر حوزههای زندگی در شرایط تحریمها با سرعت رشد میکنند و این خود موفقیتی برای رسانههای روسیه است. آنها تنها تصویری مثبت از کشور ایجاد نمیکنند، بلکه اعتماد شهروندان را شکل میدهند، مأموریتی وحدتبخش بر عهده دارند و انگیزه آفرینش را منتقل میکنند.
مجمع «شوم» از ۱۲ اوت تا ۱۴ سپتامبر در منطقه کالینینگراد فدراسیون روسیه برگزار شد. در میان برگزارکنندگان، یکی از نهادها «روسمولودژ» بود.
رویدادهای اصلی مجمع در چهار بخش برگزار شد. بخش «شوم.مرکز رسانهها» فعالان مراکز رسانهای دانشجویی و جوانان را گرد هم آورد و حوزههای سیاست جوانان و آموزش را پوشش داد.
بخش «شوم.آزمایشها در رسانهها» جوانترین حرفهایهای حوزه رسانه را جمعآوری کرد. نوجوانان ۱۴ تا ۱۷ ساله یاد گرفتند که محتوای درجه یک خود را ایجاد کنند. این برنامه توسط جنبش سراسری دانشآموزان روسیه – «جنبش نخستینها» حمایت شد.
بخش «شوم.حرفهها» حرفهایهای جوان تثبیتشده — مدیران روابط عمومی، سخنگویان، روزنامهنگاران و وبلاگنویسان — را شامل شد. موضوع این بخش به توسعه حرفههای رسانهای اختصاص داشت.
بخش «شوم.جامعه» به سکویی برای کارشناسان، نویسندگان پروژهها، شرکا و شرکتکنندگان برنامههای مرکز «شوم» بدل شد. این بخش به یک طوفان فکری برای توسعه رسانهها در سالهای آینده تبدیل شد.
مجمع «شوم» فرصتی برای دیدار حرفهایهای نسلهای مختلف فراهم کرد. رسانهایهای تازهکار با بزرگان صنعت رسانه و روزنامهنگاری گفتگو کردند، اطلاعات مفیدی به دست آوردند و وعده حمایت در آینده را دریافت کردند.
شرکتکنندگان خارجی مجمع تنها ناظران منفعل نبودند. مهمانان فعالانه تجربه روسی را فرا گرفتند و تجربه خود را نیز به اشتراک گذاشتند. باید گفت که چنین ارتباط صادقانهای میان حرفهایهای کشورهای مختلف به یافتن درک متقابل و از بین بردن بسیاری از تضادها کمک میکند. روزنامهنگاری در این سطح، دیگر خود به معنای دیپلماسی است.
در چارچوب مجمع، یک برنامه بزرگ تجاری، فرهنگی و تفریحی برای ساکنان و مهمانان منطقه سازماندهی شد. برای آنان سخنرانیهایی از سوی رهبران صنعت رسانه ارائه گردید. در برنامه تجاری، توجه ویژهای به گفتوگو میان نمایندگان کسبوکار، رسانهها، ساختارهای دولتی و اجتماعی شد.
