25 сол пас, 11 сентябри 2026, “Ансоруллоҳ” зарбаи сангини дигаре бар “Императории дурӯғ” ворид овард.
Нависанда: Пепе Эскобар, таҳлилгари байналмилалӣ (Бразилия)
Бисту панҷ сол пас аз 11 сентябр, “Фариштаи таърих” бори дигар зарбае кӯбанда ворид мекунад. Панҷ сол пеш, шоҳиди таҳқири хиракунандаи Императорӣ дар Афғонистон будем, ки зарфи чанд рӯз ба саранҷом расид. Акнун шоҳиди таҳқири хиракунандаи Арабистони Саудӣ, дастнишондаи “Синдикати Эпштейн», дар Яман ҳастем, ки он ҳам танҳо дар чанд рӯз рақам хӯрдааст.
Таҳқирҳои пайдарпай акнун ҳамчун тоъун ба ҷони Императорӣ афтодаанд; ва ин ҳатто бидуни дар назар гирифтани шикастҳои стратегии дугона, қарибулвуқӯъ ва азим дар Ғарби Осиё ва сарзамини ҳосилхези “Новороссия” аст. Дар Руми бостон, ҷое ки сиёсати “тафриқа биандоз ва ҳукумат кун” ҳоким буд, сари императорҳо барои бисёр камтар аз инҳо болои дор мерафт.
Фурӯпошии умумии бандҳои муздурони Саудӣ дар Яман чунон сареъ аст, ки ҳатто расонаҳои аслии вобаста ба Синдикати Эпштейн ночор ба эътироф шудаанд. “Тӯфони ғуррони Ансоруллоҳ” дар ҳоли фатҳи шаҳрҳо ва ҷазоир, асорати ҳазорон авбоши мусаллаҳ, озодии ҳамаи зиндониён ва эътои афви умумӣ ба онон, ва забти шумори бешуморе аз тонкҳо ва таслиҳоти амрикоӣ (навъе таҷҳизи муҷаддад мушобеҳи Афғонистон) аст; ҳаракате, ки аз сӯи тамоми тайфҳои қабоилӣ, ба унвони наҷотбахши сарзамини Яман мавриди истиқбол қарор гирифтааст.
Ва албатта, аз ин пас Ансоруллоҳ расман контроли комили (таъкид аз ман аст) тангаи фавқулъода истратегии Бобулмандабро ба даст гирифтааст.
Аз манзари тасовири мондагор, Муҳаммад ал-Ҳусӣ, писарамаки Абдулмалик ал-Ҳусӣ (раҳбари олии Ансоруллоҳ), дар шаҳри озодшудаи Ал-Ҷарроҳӣ мушоҳида шуд, дар ҳоле ки ронандагии яке аз бешумор худравҳои зиреҳии раҳошуда тавассути бандҳои муздурони Иморотиро бар уҳда дошт.
Иттилооти пояии амалиёти “Тӯфони ғуррон”-и Ансоруллоҳ — ки аз он ба унвони бузургтарин амалиёти асорати дастаҷамъӣ дар ҷангҳои модерн ёд мешавад — ба диққат бо Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ ҳамоҳанг шуда буд. Меҳвари Муқовимат комилан огоҳ буд, ки пас аз ҳамалоти вайронгари Эрон ба пойгоҳҳои Урдун, Иёлоти Муттаҳида барои кӯмак ба Саудиҳо ҷиҳати ҷилавгирӣ аз пешравии Яман бо мушкилоти ҷиддӣ мувоҷеҳ аст.
Ин як ҳамлаи саросарӣ дар тӯли кулли соҳили ғарбии Яман буд: аз Ҳайс то Ал-Хавха ва Ал-Махо, бо убур аз Ал-Возъия, шомили подгонҳои низомии Холид ва Ҷабалуннор, ва ҳамчунин ҷазоири Баҳрулаҳмар.
Ҳизом ал-Асад, узви Дафтари сиёсии Ансоруллоҳ, дар гуфтугӯ бо Ал-Маёдин, муҷаддадан бар “аҳамияти истратегӣ”-и саросари соҳили ғарбӣ, “минтақаи Ал-Хавха, минтақаи Ҳайс, ва ҳамчунин минтақаи Ал-Мафқом то Зубоб ва Майюн, ва низ ҷазоири Яманӣ дар Баҳрулаҳмар” таъкид кард.
Ҳизом ал-Асад ҳамчунин ҷузъиёти талоши саудиҳоро барои “эҷоди навъе гусасти иҷтимоӣ дар ин манотиқ, чӣ аз тариқи ДОИШсозӣ ва чӣ бо ташдиди гусалҳои минтақаӣ, фирқаӣ ва мазҳабӣ” ташреҳ намуд.
Дарки заминаи таърихии мавзуъ ҳаётӣ аст. Дар соли 2015, Риёз як “эътилофи худхонда” ба сабки арабӣ ташкил дод, то Ансоруллоҳ/Ҳусиҳоро аз Санъо, пойтахти Яман, берун биронад.
Ин тарҳ шикасти мутлақ хӯрд, ҳатто бо вуҷуди муҳосираи бандарҳои Яман ва бомбборонҳои безобита (аҳдофи мутааддиде аз Санъо то Саъда ба ман нишон дода шуд, ки бархе бозсозӣ шуда буданд). Аз соли 2022, навъе оташбаси ғайрирасмӣ бар асоси як ёддошти тафоҳум барқарор шуд. Аммо саудиҳо дар моҳи июл бо ҳамла ба банди фурудгоҳи Санъо онро нақз карданд.
Чигуна дар соҳили ғарбӣ пирӯз шудем
Ҳизом ал-Асад таъкид кард: “Мо баровард карда будем, ки мутаҷовизон аз даруни ин манотиқ фурӯ хоҳанд пошид (…) Пешбинии мо ин буд, ки мардум қиём карда ва ононро берун хоҳанд ронд (…) Ақибнишинии душман дарвоқеъ бисёр сареъ ва ошуфта буд (…) Душман ҳеҷ ормоне дар Яман надорад, бавижа уммоли дохилӣ, ки дар изои пул, аҳдофи Арабистонро пеш мебаранд”.
Тавсифоти ғарбиҳо аз “таҷовуз”-и яманиҳо, бори дигар ҳатто хандадор ҳам нест. Ҳизом ал-Асад тасреҳ мекунад: “Мо дар чорчӯби амалиёте ҳаракат мекунем, ки муодилаи “муҳосира дар баробари муҳосира” ва “таниш дар баробари таниш”-ро таҳмил мекунад ва ин рӯйкарди аслии мост. Агар душмани Саудӣ барои барҳам задани ин масир ва шикастани ин муодила талош накарда буд (…) масири мо равшан аст: эҳқоқи ҳуқуқи машрӯи миллати Яман ва рафъи муҳосираи таҳмилшуда бар кишварамон аз сӯи душмани Саудӣ”.
Нерӯи дарёии Амрико амалан бо тавонмандиҳои пешрафтаи низомии Яман, аз ҷумла мушакҳои ҳайперсоники комилан бумӣ, аз Баҳрулаҳмар берун ронда шуд. Зоҳиран Риёз аз ин моҷаро дарс нагирифтааст.
Нерӯҳои мусаллаҳи Яман таъйид карданд, ки саудиҳо даҳҳо ҳамлаи ҳавоӣ “ба устонҳои Таиз, Ҳудайда, Маъриб ва Ал-Ҷавф” анҷом доданд, ки тавассути ҷангандаҳои F-15 ва Тайфун, бархоста аз пойгоҳи Малик Фаҳд дар Тоиф ва пойгоҳи Малик Холид дар Хамис Мушайт, сурат гирифт.
Сартип Яҳё Сареъ, сухангӯи устувори Нерӯҳои мусаллаҳи Яман, ки соли гузашта ифтихори дидораш дар Яманро доштам, таъйид кард, ки мушакҳои замин-ба-ҳавои сохти Яман, саудиҳо ва муздуронашонро маҷбур ба тахлияи пойгоҳи Таиз карданд; пойгоҳе, ки дақиқан барои эҷоди музоҳимат алайҳи Яман тарроҳӣ шуда буд.
Таиз як нуқтаи калидӣ ва яке аз бузургтарин шаҳрҳои Яман аст. Ансоруллоҳ акнун контроли комили онро дар даст дорад, ки дастоварде бисёр истратегӣ маҳсуб мешавад.
Дар миёни дороиҳои истратегӣ, камтар нуқтае бо ҷазираи Майюн (маъруф ба Перим) дар қалби тангаи Бобулмандаб қобили муқоиса аст. Дар онҷо як фурудгоҳи низомӣ ва як пойгоҳи низомӣ вуҷуд дорад, ки тавассути Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва бо ҳамкории Исроил сохта шуда ва пур аз таҷҳизоти пешрафта аст. Тамоми инҳо акнун дар ихтиёри Ансоруллоҳ қарор дорад.
Бо контроли тақрибии Ансоруллоҳ бар кулли соҳили ғарбӣ, ончи барои тасарруф боқӣ монда, умдатан Маъриб ба далели манобеи нафт ва газ, ва бандари Адан аст, ки бахши умдаи нерӯҳои муздур алайҳи Санъо дар он мутамаркиз шудаанд.
Бунбасти бохт-бохт барои Арабистони Саудӣ
Падидаи “Тӯфони ғуррон”-и Ансоруллоҳ, чашмандози сиёсии Ғарби Осиё ва моварои онро ба шакле ҷаззоб печида мекунад. Қимати нафт аз контрол хориҷ шудааст. Сипоҳи Посдорон дар бораи рӯнамоӣ аз силоҳи ҷадиде ҳушдор медиҳад, ки “боиси сактаи қалбии империалистҳо хоҳад шуд”; яъне муҳосираи шиканандаи дарёии Амрикоро дарҳам хоҳад шикаст.
“Эътилофи дифоии Макка”, ки монёври зиёде рӯи он мешуд, бо нахустин мушкилоти худ мувоҷеҳ шудааст. Туркия ба навъе вориди ҷанги Арабистон алайҳи Яман шудааст, чаро ки ҳафтаҳост паҳподҳои туркӣ мисли магас дар хоки Яман сарнагун мешаванд. Покистон ибтидо бо тардид эълом кард, ки паймони дифоӣ мумкин аст фаъол шавад, аммо сипас ҳарфи худро пас гирифт ва тасреҳ кард, ки ин паймон шомили шароити аз пеш мавҷуд (монанди ҷанги Арабистон, ки аз 2015 оғоз шуда) намешавад.
Муҳаммад бин Салмон бояд даст ба як пиёдаравии зиёратӣ ба самти Бобулмандаб бизанад, то ашкҳои истратегии худро онҷо бирезад. Ҳеҷ шиновари Саудӣ, ва ҳатто ҳеҷ мурғи дарёии вобаста ба онҳо, зери заррабини Нерӯҳои мусаллаҳи Яман иҷозаи убур аз Бобулмандабро нахоҳад дошт.
Ҳоло ба ин муодила, “Биг Банг”-ро ҳам изофа кунед: ҳамлаи ҳамоҳанг ва чандҷониба ба хатти лӯлаи Абқайқ-Янбуъ, охирин масири боқимонда барои содироти нафти Арабистон пас аз муҳосираи тангаи Ҳурмуз, ва сутуни азиме аз дуди сиёҳ ба тӯли 100 километр, ки ба осмони кавир баланд шуда ва дар тасовири моҳвораии Сентинел-3 ба сабт расидааст.
Паёмадҳо: интизор меравад ҳазинаи тавлиди корхонаҳои куди нитроген аз Аврупо то Осиё комилан сарсомовар шавад. Уфти шадиди маҳсули гандум, биринҷ ва ҷуворимакка дар канори ҷаҳиши чашмгири қимати газойл пешбинӣ мешавад. Обёрӣ ва бардошти маҳсул ба имтиёзе фақат барои сарватмандон табдил хоҳад шуд.
Ансоруллоҳ акнун ин имконро дорад, ки дар сурати тамоюл, як истгоҳи ахзи авориз — эҳтимолан чандсатҳӣ — дар Бобулмандаб барпо кунад. Бо ин ҳол, ҳеҷ истисное барои Риёз вуҷуд нахоҳад дошт; саҳронишинони соддалавҳ фақат бо феҳристе аз шурути сахтгирона мувоҷеҳ хоҳанд шуд.
Чашмандози Арабистони Саудӣ вахим аст, чаро ки вориди бадтарин сенарияи мумкин мешавад: зерсохтҳои нафтии заминии вайроншуда ва масирҳои содироти дарёии масдудшуда. Ҳанӯз ҳукми ниҳоӣ содир нашудааст, аммо ҳамаи шавоҳид нишон медиҳад Арабистони Саудӣ маҳкум ба шикаст аст ва танҳо ба нафъи зинафъони ҳамешагӣ, ба сарзамине боир ва вайрон табдил хоҳад шуд.
