بزرگترین سازمان اطلاعات و ابزار نفوذ امریکا را چه شد؟
نویسنده: فیاض بهرامان نجیمی، تحلیلگر امور منطقه ای و بین المللی، عضو شورای مشورتی سنگر
در دوران جنگ سرد، زمانی که جهان به دو قطب تقسیم شده بود، بسیاری از مارکسیستها میدانستند که در پسِ پردهی درخشانِ غرب، چه واقعیت تلخی نهفته است. اما با فروپاشی شوروی و یکقطبی شدن جهان تا پایان دورهی ریاستجمهوری جو بایدن، غرب از ابزارهای گوناگون تبلیغاتی برای فریب افکار عمومی بهره گرفت.
گلوبالیسم نهتنها در عرصهی اقتصاد، بلکه در سیاست و فرهنگ نیز، رهایی بشر را در پذیرش شیوهی زندگی و ارزشهای غربی تبلیغ میکرد. هزاران سازمان غیردولتی (NGO) با حمایت غرب، میلیاردها دلار در میان جوانان توزیع میکردند تا آنها همچون روباتهایی، مبلغ طوطیوار ارزشهای نئولیبرالی باشند.
USAID - ابزار نفوذ فرهنگی و سیاسی
آژانس توسعهی بینالمللی ایالات متحده (USAID) یکی از این نهادها بود که با بودجهای میان ۴۰ تا ۶۰ میلیارد دلار و ۱۰ هزار کارمند در ۱۳۰ کشور جهان فعالیت میکرد. اما آنچه اهمیت دارد، نه آمار و ارقام، بلکه نقش واقعی این نهاد در مهندسی افکار عمومی است.
این اداره، تحت پوشش حمایت از رسانههای آزاد، ۶۵۰ هزار خبرنگار را در سراسر جهان برای تبلیغ ارزشهای آمریکایی در اختیار داشت. هزاران رادیو و شبکهی تلویزیونی را مدیریت میکرد و انقلابهای رنگین را به نام دموکراسی در کشورهای مختلف به راه میانداخت. در اوکراین، ۹۰ درصد از بودجهی رسانههای بهاصطلاح آزاد را تأمین میکرد.
نقش USAID در افغانستان
هنوز مشخص نیست که در دوران جمهوریت، چه تعداد از رسانههای افغانستان تحت حمایت USAID قرار داشتند. اما یک حقیقت آشکار است: آن نهاد نقش بسزایی در تربیت نسل وابسته به دلارهای انجویی داشت - نسلی که نهتنها هیچ تعلق عاطفی و احساسی به مردم خود ندارد، بلکه ارزشهای بومی را نیز به فراموشی سپرده است.
سه سال پس از سلطهی اهریمنی طالبانی، هر آنچه از انجو های به مثل آژانس توسعهی بینالمللی ایالات متحده (USAID) باقی مانده، انسان های در ظاهر سیاسی اند که صرف یک بحث دارند و آن یافتن منابع مالی خارجی به ویژه آمریکایی و حمایت خارجی. این فرهنگ را میتوان یکی از مهمترین دستاوردهای USAID دانست.
USAID به تاریخ پیوست؟
ایلان ماسک، دونالد ترامپ را متقاعد کرد که آژانس توسعهی بینالمللی ایالات متحده را که گویا از مردم آمریکا نمایندگی می کرد ، منحل کند. بیتردید، آمریکا برای حفظ سلطهی هژمونیک خود، به نهادی مشابه نیاز خواهد داشت، اما تا زمان ایجاد و فعالسازی آن، چیزی به نام "آژانس توسعهی بینالمللی ایالات متحده" به تاریخ پیوسته است.