از ۱۴۰۳ تا کنون ۷۸ تن در پکتیا خودکشی کردهاند
گزارش اختصاصی خبرگزاری "بازگشت"
افغانستان، جایی که زندگی روزمره مردم با فقر، بیکاری و محدودیتهای تحمیلی گره خورده است، افزایش بیپیشینهی خودکشی به ویژه در مناطق پشتوننشین کشور نشان میدهد، تحمل فرهنگ سنتی که گروه طالبان در پی ترویج و تحمیل آن هستند، در کنار فقر و بیکاری، عامل اصلی بوده است.
یافتههای تحقیقی این گزارش نشان میدهند که حتا جوانان روستایی در مناطق پشتوننشین افغانستان توان تحمل شرایط اجتماعی که توسط گروه طالبان تحمیل شده را ندارند، از همین رو برای فرار از وضعیت موجود دست به خودکشی میزنند.
«اینجا زندگی برای دختران فقط نفس کشیدن است، اما من دیگر نمیتوانم نفس بکشم»
بربنیاد یافتههای این گزارش، اخیراً دختر جوانی قبل از خودکشی در پکتیا به خانوادهاش نوشته بود: « اینجا زندگی برای دختران فقط نفس کشیدن است، اما من دیگر نمیتوانم نفس بکشم!». روایت او تنها نمونهای از فشارهای طاقتفرسای اجتماعی و اقتصادی است که با سیاستهای محدودکننده و تحمیلی بالای مردم وضع شدهاند. بربنیاد یافتههای این گزارش، از آغاز سال ۱۴۰۳ تا پایان ماه سنبله/ شهریور۱۴۰۴، در ولسوالی/شهرستانهای مختلف ولایت پکتیا «۷۸» مورد خودکشی به ثبت رسیده که از جمله «۳۳» مورد آن مربوط به زنان- دختران و« ۴۵» مورد دیگر آن پسران جوان و مردان میانسال بودهاند.
در تازهترین مورد در ماه ثور سال جاری، دو جوان به اسم اللهنور و نامزدش به دلیل نداشتن پول ازدواج و بیکاری خودکشی کردند؛ فاجعهای که عمق بحران اقتصادی، فرهنگ سنتی حاکم و فشارهای اجتماعی را آشکار میسازد.
روایتهای تلخ خودکشی در لایت پکتیا
یافتههای این گزارش نشان میدهند که ولسوالی/ شهرستانهای جانیخیل، زرمت و ارگون ولایت پکتیا به شمول مرکز این ولایت در یکسال و نیم، گواه خودکشیهای پیهم جوانان و نوجوانان بودهاند. اخیراً نوار تصویری یک نوجوان ۱۲ساله که پس از گفتوگو با برادرش در روستای رباط از مربوطات ولسوالی/ شهرستان جانیخیل خودش را حلقآویز کرد، نشان میدهد که قبل از خودکشی با مادرش وداع کرده و به کودک دیگر گفته بود: « من میروم، اما تو این ویدیو را به مادر من نشان بده». نوار تصویری این صحنهها نشاندهنده عمق ناامیدی جوانان نسبت به آینده ناروشن است که در پی تحمیل شرایط افغانستان در سایهی گروه طالبان اعمال شده است.
فقر و بیکاری؛ میراث سیاه طالبان
بربیناد یافتههای این گزارش، تداوم حاکمیت گروه طالبان نه تنها به فقر مردم کاهش نداده است بلکه دامنهی آن با گذشت هر روز گستردهتر شده است. مورد مشابه رویداد خودکشی که توسط خبرگزاری بازگشت مستند شده مربوط به یک جوان پکتیایی به نام قدرتالله است. نزدیکان او گفتهاند، قدرتالله از دو سال بدینسو بیکار بود و پیهم دنبال دریافت کار میگشت، اما موفق نشد. به گفتهی نزدیکان قدرتالله، پس از دوسال ناامیدی، سرانجام در روستای علیخیل، ولسوالی/ شهرستان ارگون این ولایت خودش را حلق آویزکرد.
در همین حال، آگاهان اجتماعی میگویند، علاوه بر بحران اقتصادی، فرهنگ سنتی حاکم در مناطق جنوبی پشتوننشین افغانستان، همچنان باعث افزایش خودکشیها شده است. به گفتهی منابع محلی، اخیراً در روستای مرغی، شهرستان برمل این ولایت، یک دختر جوان و نامزدش به دلیل عدم توانایی در پرداخت طویانه، به زندگی خود پایان دادند. به گفهی آگاهان، خانوادهها مبالغ هنگفت پول برای ازدواج تعیین میکنند که بسیاری از جوانان توان پرداخت آن را ندارند، برای تأمین آن مجبور به کارگری در داخل و خارج کشور میشوند. این فشارها، باعث افزایش خشونتهای خانوادگی و مرگهای ناشی از خودکشی می شود.
روایت دروغین طالبان و حقیقت جامعهی افغانستان در مورد افزایش خودکشی
پس از افزایش رویدادهای خودکشی، گروه طالبان بیشتر این رویدادها را پنهان میکنند. در مواردی که سخنگویان این گروه مجبور به تایید آن میشوند، علل آن را تنها «خشونتهای خانوادگی» عنوان میکنند، در حالیکه این روایت تنها بخشی از حقیقت است.
فشار اقتصادی، ازدواجهای اجباری با فرماندهان کهنسال گروه طالبان، محدودیتهای شدید اجتماعی، بیکاری کمسابقه و ناتوانی در تأمین مخارج خانواده، واقعیترین دلایل افزایش آمار خودکشی در افغانستان هستند. گروه طالبان با پنهانکاری و ارایهی روایتهای یکسویه تلاش میکند تصویر واقعی بحران انسانی در افغانستان را مخفی نموده شرایط کشور را طور دیگر جلوه دهند.
افزایش بیپیشینهی خودکشی در افغانستان به ویژه در مناطق پشتوننشین گواه بحران عمیق اجتماعی است که حتا جوانان روستایی پشتون را از سیاستهای محدودکننده گروه طالبان ناامید کرده و به خشم آورده است. موج خودکشیها در پکتیا، فقر گسترده، بیکاری و فشارهای فرهنگی، تصویر واقعی رژیمی را نشان میدهند که توان و ارادهای برای بهبود زندگی مردم را ندارد.