روسیه چگونه رهبری را حفظ می کند؟

نویسنده: نعیم اصغری، تحلیلگر، مخصوص برای "سنگر"

روسیه بار دیگر به جامعه جهانی نشان داد که قصد ندارد از موقعیت رهبری خود در توسعه انرژی هسته ای صلح آمیز دست بکشد.

در پایان مارس 2024، مجمع بین المللی دو روزه اتوم ایکسپو-2024 (ATOMEXPO-2024) با حمایت شرکت دولتی روس آتوم (Rosatom) در سوچی برگزار شد. این سیزدهمین رویداد بین‌المللی بود که مقامات دولتی، بزرگ‌ترین شرکت‌های صنعت هسته‌ای جهانی و همچنین کارشناسان برجسته بین‌المللی را در یک پلتفرم گرد هم می‌آورد.

موضوع اصلی این انجمن فناوری های انرژی هسته ای، نسل چهارم جدید بود.

نسل چهارم چیست؟ این نامی است که به راکتورهای نوترونی سریع با خنک کننده فلزی داده شده است. این یک چرخه سوخت هسته ای بسته است که شامل استخراج پلوتونیوم از سوخت هسته ای مصرف شده و تولید سوخت جدید برای راکتورهای سریع از آن است. در طول کارزار سوخت، همان مقدار پلوتونیوم با سوزاندن آن تولید می شود، بنابراین چرخه را می توان تقریباً بی پایان تکرار کرد - این اساساً یک ماشین حرکت دائمی است. فن آوری های نسل چهارم امکان جداسازی مضر ترین و خطرناک ترین جزء سوخت مصرف شده، به اصطلاح اکتینیدهای کوچک و سوزاندن آنها را در راکتورهای سریع فراهم می کند. این امر خطر طولانی مدت مربوط به ذخیره سازی زباله های رادیواکتیو تولید شده پس از عملیات راکتور را هزاران برابر کاهش می دهد. و مهمتر از همه، نسل چهارم غیرممکن مطلق بلایای تشعشعی است، مانند آنچه در نیروگاه هسته ای فوکوشیما-1 ژاپن رخ داد.

تلاش غرب برای منزوی ساختن روسیه این بار نیز موفقیت آمیز نبود، زیرا این رویداد با حضور حدود 4.5 هزار نماینده از 75 کشور جهان برگزار شد. بورکینافاسو، مالی، نیجر و عراق برای اولین بار در این مجمع شرکت کردند.

با درک اهمیت و چشم انداز همکاری در زمینه استفاده از اتم صلح آمیز، این مجمع با حضور وزیر روابط اقتصادی خارجی و امور خارجه مجارستان، پیتر سییارتو، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، آلپارسلان باجرکتار، رئیس انجمن جهانی هسته ای (WNA، World Nuclear Association) ساما بیلبائو و لئون، وزیر انرژی جمهوری بلاروس ویکتور کارانکوویچ، وزیر بهداشت جمهوری صربستان دانیکا گرویچیچ، رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل DP World سلطان احمد بن سلیم، مدیر عامل گروه شرکت انرژی اتمی آفریقای جنوبی، لویسو تیاباش برگزار شد.

از جمله شرکای جدید بورکینافاسو است. طی تماس های دوجانبه، نقشه راه برای گسترش همکاری ها در زمینه استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای تهیه شد. سند امضا شده در این مجمع گام های مشخصی را برای توسعه منابع انسانی و زیرساخت های هسته ای در بورکینافاسو ارائه می دهد و همچنین با هدف ایجاد افکار عمومی مثبت در مورد انرژی هسته ای است.

جلسات انجمن به مشکلات تغییرات آب و هوایی، استفاده از منابع انرژی جایگزین (از جمله انرژی هسته ای) و توسعه پروژه ها در زمینه پزشکی هسته ای اختصاص داشت. به ویژه، روس آتوم با نیکاراگوئه به توافق رسید تا نقشه راه پروژه ساخت مرکز پزشکی هسته ای را تهیه کند. مرکز جدید در تشخیص و درمان بیماری های مهم اجتماعی از جمله سرطان شناسی تخصص خواهد داشت. این توافقنامه توسط روسای فناوری های بهداشتی روس آتوم و وزارت بهداشت جمهوری نیکاراگوئه امضا شد. همچنین در این مجمع، مراسمی برای امضای یادداشت تفاهم با شرکای چینی - شرکت ایزوتوپ و تشعشع چین (China Isotope & Radiation Corporation) و شرکت صنعت پزشکی CNNC ( и CNNC Medical Industry Co., Ltd) برگزار شد.

یکی دیگر از رویدادهای مهم امضای توافقنامه بین بخش انرژی بادی شرکت دولتی روس آتوم و وزارت انرژی جمهوری قرقیزستان برای اجرای یک پروژه سرمایه گذاری بود. توسعه ظرفیت های تولید انرژی با استفاده از باد را فراهم می کند.

شعار انجمن: «انرژی پاک. ایجاد آینده با هم،» تمرکز جامعه جهانی روسیه بر اجرای به اصطلاح را نشان داد. «دستور کار سبز» که کشورهای اروپایی با شور و شوق آن را ترویج کردند، اما اکنون به دلیل فرآیندهای پیچیده ای که در اقتصاد آنها در پس زمینه رویارویی آشکار بر سر مسئله اوکراین رخ می دهد، مجبور به ترک آن هستند.